Bir KAP bildirimi ne kadar büyük? Skorun kurulması ve sınanması

I · PROBLEM

Aynı tutar, iki şirkette bambaşka bir olay

500 milyon TL'lik bir sözleşme, cirosu 200 milyar TL olan bir holding için yuvarlama hatasıdır; cirosu 2 milyar TL olan bir taahhüt şirketi için şirketi yeniden fiyatlandıran bir olaydır. KAP metni bu bağlamı vermez: tutar bazen açıklanır bazen açıklanmaz, karşı taraf bazen isimlendirilir bazen “ticari sır” denir, ilk bildirim ile güncelleme aynı biçimde görünür.

Skorun tek işi bu bağlamı geri koymak — tutarı şirketin kendi hasılatına bölmek ve sonucu karşılaştırılabilir bir ölçeğe taşımak. Yaptığı bundan ibaret; yapmadıklarının listesi IV. bölümde.

II · YÖNTEM

Payda: point-in-time TTM hasılat

Oranın paydası, bildirimin yayınlandığı anda kamuya açık olan son dört çeyreğin hasılatıdır. İki şart birlikte:

• TTM. Yıllık rapor kullanmak, yıl ortasında gelen bir bildirimi sekiz ay eski bir paydayla ölçmek demekti; enflasyonlu bir ortamda bu oranı sistematik olarak şişirir.
• Point-in-time. Bildirimden sonra yayınlanan finansallar geriye uygulanmaz. Aksi hâlde skor, o an kimsenin bilmediği bir bilgiyi kullanırdı — lookahead yanlılığı sonucu kullanılamaz kılar.

TTM tek rapordan çıkar, çünkü KAP gelir tablosu dört sütun birden verir: cari YTD, geçen yılın aynı YTD'si, cari çeyrek, geçen yılın aynı çeyreği.

935 finansal rapor arşivlendi; 613 bildirimin 597'sinde (%97,4) payda çözülüyor. Çözülemeyen 16 bildirim, yeterli geçmişi olmayan 8 yeni halka açılmış şirkete ait — skorsuz kalırlar, uydurma paydayla skorlanmazlar.

Pay: hangi tutar “yeni iş” sayılır

Serbest metinden çıkarılan her tutar etiketli bir kalemdir — {değer, para_birimi, tip, alıntı} — ve dört tipten yalnızca üçü skora girer:

Bu ayrım kozmetik değil. ORGE'nin 18.09.2026 bildiriminde model, 940.002 USD'lik ilave siparişin yanına üç para birimli kümülatif proje bedelini de doğru biçimde toplam_sozlesme olarak etiketledi. İkisi toplansaydı oran yaklaşık 12 kat şişer, skor 0,77 yerine tavana dayanırdı.

Kalemler bildirim tarihli TCMB döviz alış kuruyla TL'ye çevrilip toplanır. Alış kuru seçildi çünkü şirketler hasılatı bu mantıkla çeviriyor; oranın payı ile paydasının aynı kur rejiminde olması gerekiyordu. Kur bulunamazsa sonuç None olur — sıfır sayılmaz, çünkü eksik kuru sıfır kabul etmek toplamı sessizce küçültür. Unit alanı da kritik: JPY 100 birim üzerinden yayınlanır, indirgenmezse yen sözleşmesi 100 kat büyük görünür.

f(r): neden logaritmik

Ham oran doğrudan kullanılamaz, çünkü materyallik çarpımsaldır: %1'den %2'ye çıkmak ile %10'dan %20'ye çıkmak yatırımcıya aynı şeyi söyler. Doğrusal ölçek aralığın tamamını birkaç dev sözleşmeye harcar ve asıl ayrımın olduğu bandı ezer.

Taban 22.09.2026'da %1'den %0,25'e indirildi; gerekçesi aşağıdaki Bulgu 5. Aynı gün kademe eşikleri de 3,0/2,0'dan 3,5/2,5'e çıkarıldı — taban eksenin sıfır noktası olduğu için altındaki her şey yukarı kaydı (medyan 1,39 → 2,02) ve eşikler yerinde bırakılsaydı “Mega iş” etiketi kullanıcıya haber verilmeden üç kat kolaylaşırdı. Yeni eşikler kademelerin örneklemdeki payını koruyor.

Ölçeğin okunabilir bir çapası var: taban %0,25 ve tavan %100 seçilince %5 tam olarak aralığın ortasına düşüyor (f = 0,500 → S = 2,50) ve bu da “Önemli iş” eşiği. Yani kullanıcıya anlatılabilir bir kural çıkıyor: cirosunun yirmide birini aşan iş önemli sayılır.

K: güvenilirlik çarpanı

İkinci bileşen bildirimin ne kadar doğrulanabilir olduğunu yansıtır. Çarpımsaldır, toplamsal değil — karşı tarafı gizli dev bir sözleşme hâlâ devdir, sadece daha az güvenilirdir; toplamsal bir ceza onu küçük gösterirdi. 613 bildirimin 224'ünde (%36,5) karşı taraf boş, yani K azınlık bir düzeltme değil.

Tablodaki tepki sütunları K'yı türetmez — katsayılar getiriye göre optimize edilmedi. Yine de sağlama olarak kıymetliler: n ≥ 55 olan üç hücrede anormal hacim sıralaması K sıralamasıyla birebir uyumlu (0,259 < 0,317 < 0,351). Dördüncü hücrede n = 6; oradaki +0,615 K = 0,50 ile çelişiyor gibi görünse de altı gözlemle hiçbir şey söylenemez ve bu not onu kanıt saymıyor.

III · FORMÜL

Üç örnek üzerinde uçtan uca

Kapı: skor üretmemek bir arıza değil

Çıkarım ile skor arasında iki aşamalı doğrulama var. Kapıdan geçmeyen bildirim hiç yayınlanmaz; kısmi yayın yok. Aşama A çıkarımın kendisini denetler — şemada her sayı ve isim için birebir alıntı zorunlu, alıntı ham metinde bulunamıyorsa çıkarım reddedilir; bu, modelin bir sayıyı “hatırlamasını” imkânsız kılar. Aşama B hesaplar koştuktan sonra çalışır ve bulduğu şey model hatası değil veri şüphesidir.

IV · AMPİRİK SINAMA

Skor, ölçtüğünü söylediği şeyi ölçüyor mu?

Buraya kadarki her şey bir tasarım savunmasıydı. Asıl soru şu: bu sayı bir şey mi ölçüyor, yoksa kendi içinde tutarlı bir aritmetik mi?

Neden getiri değil hacim

Skorun iddiası dar ve test edilebilir: “bu bildirim şirketin kendi ölçeğine göre büyüktür” der, “hisse yükselecek” demez. Bu yüzden onu getiriyle sınamak kategori hatası olurdu — ki zaten daha önceki kanıt taraması tepkinin öngörülemediğini göstermişti (tüm sinyaller 3 günlük anormal getirinin %6,4'ünü açıklıyor).

Muhasebe literatüründe materyalliğin standart sınavı işlem hacmidir. Beaver (1968) ve Kim & Verrecchia (1991) çizgisindeki temel ayrım şu: getiri fikir birliğini ölçer, hacim ilgiyi. Yatırımcılar haberin yönü konusunda anlaşamasalar bile — hatta özellikle anlaşamadıklarında — materyal bilgi işlem hacmini artırır. Skor yön iddia etmediğine göre sınavı da hacim olmalı.

Ölçü: her bildirim için

Tahmin penceresinin son 10 günü bilerek dışarıda; nedeni birazdan gelen grafikte görünüyor. Sıfır hacimli günler (işlem durdurulmuş) tabana katılmıyor, yoksa medyanı sahte biçimde düşürürlerdi. 423 bildirimde yeterli tahmin penceresi var.

Bulgu 1 — Bildirimler gerçekten materyal olay

Bildirim günü hacim normalin %47,3 üzerinde (t = +10,10). Etki keskin ve sönümlü: ertesi gün %28,4, ikinci gün %19,9, beşinci gün %9,9. Bu, iki tasarım kararını da doğruluyor — t₀'ın “ilk tepki günü” olarak tanımlanması ve [t₀, t₀+2] penceresinin tepkinin gövdesini yakalaması.

Bulgu 2 — Bilgi, bildirimden önce hareket ediyor

Grafikteki kehribar renkli sütunlar beklenmedik kısım. Hacim, resmî açıklamadan dört gün önce yükselmeye başlıyor ve t₀−4 ile t₀−1 arasındaki her gün istatistiksel olarak anlamlı (%10,0 · %12,4 · %13,8 · %10,5; t = 2,60 … 3,60). t₀−5'te anlamlılık kayboluyor (t = 1,39), yani sızıntı penceresi yaklaşık dört gün.

Bu, KAP tabanlı bir proje için rahatsız edici ama önemli bir gözlem: bildirimin kamuya açıklanması, bilginin piyasaya ulaştığı ilk an değil. Not bunun nedenini iddia etmiyor — sözleşme karşı tarafının kendi duyurusu, sektörel beklenti ya da bilgi sızması, hepsi bu desenle uyumlu ve elimizdeki veri aralarında ayrım yapamaz.

Metodolojik sonucu net: tahmin penceresinin son 10 gününün dışarıda bırakılması şart. İçeri alınsaydı “normal” seviye şişer ve tüm anormal hacim ölçümleri sistematik olarak küçülürdü.

Bulgu 3 — Skor bir getiri tahmini değil DOĞRULANDI

Projenin en yüksek sesle savunduğu iddia bu ve veri onu destekliyor: S ile işaretli anormal getiri arasında hiçbir ilişki yok.

Bir ürün için bu iyi haber: kart “büyüklük 4,07” dediğinde kullanıcıya örtük bir alım sinyali verilmiyor. Ölçü ile vaat örtüşüyor.

Bulgu 4 — Hacimle ilişki: yönü doğru, ispatı yok KURULAMADI

Beklenti şuydu: S büyüdükçe anormal hacim de büyümeli. Ham korelasyon bunu veriyor (Pearson +0,105, p = 0,030; Spearman +0,122, p = 0,011) ve beşlik dilimler kabaca monoton:

Ama bu korelasyon, olayların bağımsız olduğunu varsayıyor — ki değiller. 423 olay 70 hisseye ait; aynı hissenin bildirimleri aynı likidite rejimini paylaşıyor. Standart hataları hisse bazında kümeleyince ve makul kontroller ekleyince tablo şöyle:

Katsayının işareti yedi sınavın yedisinde de pozitif ve büyüklüğü kararlı (+0,04 … +0,07; her skor puanı hacmi kabaca %4–7 artırıyor). Ama kümelenme hesaba katıldığı anda anlamlılık kayboluyor ve bildirim sıklığı kontrol edilince katsayı üçte bir küçülüyor.

Dürüst okuma: skorun materyallikle ilişkisi bu havuzda kurulamadı. Yanlışlanmadı da — 70 kümeyle bu büyüklükte bir etkiyi yakalamak için istatistiksel güç zaten yetersiz. Doğru cümle “destekleyici ama sonuçsuz”.

Ama havuzun kendisi sorunluydu. Bulgu 10 bunu ele alıyor ve sonucu değiştiriyor.

Bulgu 5 — %1 tabanı veriyle çelişiyor ÇÜRÜTÜLDÜ DÜZELTİLDİ

Bu bulgu uygulandı. Taban 22.09.2026'da %0,25'e indirildi ve arşivin tamamı yeniden skorlandı: 0,00 alan bildirim sayısı 62'den 7'ye indi. Aşağıdaki ölçüm, değişiklikten önceki hâli anlatıyor.

Formül, hasılat oranı %1'in altındaki bildirimlere S = 0,00 veriyordu. Bunun arkasındaki iddia açıktı: “%1 altı bir sözleşme olay sayılmaz.” Veri bunu desteklemiyor.

Yani taban altındaki bildirimlerde piyasa anlamlı biçimde hareketleniyor — hacim üçte bir artıyor, t = +3,39 — ve bu hareket taban üstündekilerden istatistiksel olarak ayırt edilemiyor. Formülün “olay değil” dediği 61 bildirime piyasa “olay” diyor.

Daha ince bir kesit aynı sonucu veriyor: r < %0,5 olan 22 bildirimde ortalama AV +0,351 (yani hacim %42 artıyor) — taban üstü ortalamasından bile yüksek. Ancak en uçta, r < %0,1 olan 4 bildirimde AV −0,202'ye dönüyor; dört gözlemle hüküm verilemez ama tabanın tümüyle kaldırılması yerine çok daha aşağı çekilmesi yönünde zayıf bir işaret.

Bulgu 6 — %100 tavanı pratikte süs İŞLEVSİZ ÖNERİ GERİ ÇEKİLDİ

Tavan, 613 bildirimin 4'ünde bağladı; skorlanan 480 kaydın yalnızca birinde (CVKMD, r = %118). Oranı %50'yi aşan bildirim sayısı 10 (%2,4). Yani ölçeğin üst dörtte biri neredeyse hiç kullanılmıyor: skorların çeyrekliği 0,64 – 2,30 ve medyanı 1,39 ile dağılım ölçeğin alt yarısına sıkışmış.

Bu notun ilk sürümü buradan “tavan %50'ye çekilsin” sonucunu çıkarıyordu; öneri 22.09.2026'da geri çekildi. Ölçüm doğruydu, çıkarım değildi: işlevsiz bir tavan zarar vermiyor, indirmek veriyor. Tavan %100'de 480 kaydın 1'ini bağlıyor, %50'ye çekilseydi 12'sini bağlayacaktı — yani tepedeki bir düzine bildirim 5,00'de birbirine eşitlenip aralarındaki ayrım kaybolacaktı. Bir eşiği “nadiren devreye giriyor” diye değiştirmek, onu değiştirmek için bir sebep değil. Tavan %100'de kaldı; dağılımın alt yarısına sıkışması sorunu ise tavandan değil tabandan kaynaklanıyordu ve Bulgu 5'in düzeltmesiyle giderildi (medyan 1,39 → 2,02).

Bulgu 7 — En sağlam bulgu skorda yok: bildirim yorgunluğu SAĞLAM ETİKET OLARAK EKLENDİ

Lookahead düzeltmesi (22.09.2026). İlk ölçümde sıklık, şirketin arşivdeki tüm bildirimlerinden sayılıyordu. Bu da Ekim 2025'teki bir bildirimin Ağustos 2026'daki bildirimleri de saymasına yol açıyordu. Artık yalnızca bildirimden önceki 12 ay sayılıyor. Kaynak, KAP'ın 2024-09'dan beri tuttuğu liste arşivi. Bu değişiklik 613 bildirimin 121'inin kademesini değiştirdi, ama bulgu ayakta kaldı: katsayı −0,116, kümelenmiş t = −2,29 (p = 0,022). Şirketin tüm özel durum açıklamalarının sayısı ise hiçbir etki göstermedi (t = −0,57). Yani yorgunluk "çok konuşan şirket" etkisi değil, aynı türden habere alışma etkisi. Aşağıdaki sayılar eski ölçüye ait.

Bu çalışmanın kümelenmiş standart hatalardan sağ çıkan tek ilişkisi, skorun bileşenlerinden biri değil: şirketin ne sıklıkta bildirim yaptığı.

Yılda ~30 bildirim yapan şirketlerde bildirim başına hacim tepkisi, seyrek bildirimcilerin yarısından az. Regresyonda ln(sıklık) katsayısı −0,111, hisse-kümelenmiş t = −2,48 (p = 0,013) — bu notta kümelenmeye rağmen ayakta kalan tek katsayı.

Yorumu ihtiyatlı olmalı: bu bir şirket özelliği, tek bir bildirimin özelliği değil. Sık bildirim yapan şirketler aynı zamanda daha küçük, daha az likit ya da farklı bir sektörde olabilir.

Ne yapıldı (22.09.2026): ölçü arayüze eklendi ama skora girmedi. Aynı r ve aynı K'ya sahip iki bildirim hâlâ aynı skoru alıyor; değişen şey, kullanıcının artık şirketin ne sıklıkta bildirim yaptığını Modül B'de görmesi. Skora gömülseydi “neden 2,4?” sorusunun cevabı “çünkü şirket çok bildirim yapıyor” olurdu — tahta bayrağını skordan ayrı tutmakla aynı gerekçe.

Kademeler arşiv penceresindeki bildirim sayısının üçlük kesimlerinden: seyrek ≤ 7 · orta 8–17 · sık ≥ 18. Bu kesim 613 bildirimi %33,9 / %33,1 / %33,0 diye bölüyor. Şirket bazında dağılım çok daha çarpık (87 / 16 / 8): sekiz şirket, bildirimlerin üçte birini tek başına üretiyor. Sayım bildirim tablosunun tamamından geliyor — şirketin ne sıklıkta bildirim yaptığı, bizim kaçını skorlayabildiğimizden bağımsız bir gerçek.

Bulgu 8 — Sistematik boyut yanlılığı yok

Mekanik bir kaygı vardı: r = tutar / hasılat olduğuna göre skor küçük şirketleri kayırabilir. Veri bunu doğrulamıyor. S ile ln(TTM hasılat) arasındaki Pearson korelasyonu −0,057 (p = 0,212); Spearman −0,094 (p = 0,040) ile sınırda. Ama üçlükler monoton değil — ortalama S sırasıyla 1,79 · 1,22 · 1,55 — yani küçükten büyüğe düzenli bir eğilim yok. Zayıf bir sıra düzeyi eğilimi var, sistematik kayırma yok.

Bulgu 9 — Beta = 1 varsayımı yanlış DÜZELTİLDİ

Bu bulgu uygulandı. 22.09.2026'dan beri Modül C piyasa modeliyle hesaplanıyor: AR = r − (α + β·r_XU100). β her bildirim için kendi geçmişinden tahmin ediliyor. Tahmin penceresi 120 işlem günü ve sızıntıya karşı t0−10'da bitiyor; aynı hissenin diğer olay pencereleri dışarıda tutuluyor. Ham tahminler gürültülü (medyan R² 0,16, 11 bildirimde negatif beta). Bu yüzden her beta, kendi standart hatasıyla orantılı olarak evren ortalamasına (0,764) küçültülüyor (Vasicek). Çapa 1 değil, çünkü 1'e çekmek bu bulgunun kendisini geri silerdi. Geçmişi 60 gözleme yetmeyen 25 bildirim (yeni halka arzlar) evren ortalaması beta ile hesaplanıyor ve sayfalarında işaretleniyor. Değişiklik uç farkları yarıya indirdi: 3 puandan büyük fark 25'ten 15'e düştü. Eski ölçüyle korelasyon ise 0,979. Aşağıdaki beta ölçümü değişiklikten önceki hâli (β = 1) anlatıyor. Bulgu 11 ve 12 ise 23.09.2026'da güncel ölçüyle yeniden koşuldu: eşit ağırlıklı BIST'e karşı piyasa modeli ve Borsa İstanbul'un gerçek devre kesici ve VBTS kayıtları (scripts/bulgu_11_12.py).

İkinci düzeltme: kıyas endeksi (22.09.2026). Beta düzeltmesinden sonra bir soru kaldı: hangi endekse göre? 8–18 Eylül fon krizinde XU100 −%7,8 düştü, bildirim evrenimizdeki hisselerin medyanı ise −%19,8. Tahtası temiz olanlar bile −%17,8 düştü. yfinance'te küçük hisse endeksi olmadığı için KAP arşivindeki yaklaşık 630 hissenin eşit ağırlıklı getirisini kendimiz kurduk. Bu seri aynı dönemde −%15,5 düştü. İki faktörlü bir modelde hisselerimizin bu seriye duyarlılığı ortalama +0,98 çıktı ve hisselerin %98'inde pozitifti. XU100'ün net ağırlığı ise yaklaşık 0,09'da kaldı. Yani bu hisseler büyük endeksi değil, küçük hisselerin ortak hareketini izliyor. Modül C artık eşit ağırlıklı BIST'e göre hesaplanıyor. Bu seriye karşı ortalama beta 1,05; medyan R² 0,163'ten 0,216'ya çıktı. Aşağıdaki "beta 1'in altında" bulgusu da büyük ölçüde yanlış kıyas endeksinden geliyordu: hisseler kendi piyasalarıyla birebir hareket ediyor, yalnızca o piyasa XU100 değil.

Değişiklikten önce anormal getiri endeksin düz farkı olarak hesaplanıyordu, yani her hissenin betası 1 kabul ediliyordu. 106 hisse için piyasa modeli tahmin edildiğinde ortalama beta 0,790, medyan 0,819, çeyreklikler 0,643 – 0,959 ve 106 hissenin 89'u (%84) 1'in altında. Piyasa hareketi sistematik olarak fazla çıkarılıyor. Bu, nottaki hacim bulgularını etkilemiyor (hacim ölçümü betadan bağımsız) ama Modül C'nin getiri panelini etkiliyor.

Bulgu 10 — Spekülatif tahta ölçünün kendisini kırıyor EN ÖNEMLİ GERÇEK VERİYLE DOĞRULANDI

Gerçek veriyle yeniden sınama (22.09.2026). Aşağıdaki ilk ölçüm bir vekil kullanıyordu. Artık Borsa İstanbul'un KAP'taki kendi kayıtları kullanılıyor: 23.613 pay bazında devre kesici başlangıcı ve 637 Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS) duyurusu. Her duyurunun tedbir kademesi ve başlangıç–bitiş seansı ayrıştırıldı. Bulgu vekilde olduğundan daha güçlü çıktı:

Tedbir altındaki tahtada bildirim hacmi iki buçuk katına çıkarıyor, ama bu hareketin skorla ilişkisi ters. Tahta bayrağı artık bu kayıtlardan kuruluyor. Tedbirli sayılan tahtalar şunlar: bildirim anında yürürlükte VBTS olanlar ya da son 90 seansta devre kesiciyi 8 günden fazla görenler. Temiz sayılanlar: en fazla 4 gün görenler. Eşikler, sıklık etiketindeki gibi bildirim ağırlıklı üçlüklerden geliyor. Önceki 2/6 eşikleri vekil için kurulmuştu ve gerçek veride bildirimlerin %47'sini "tedbirli" yapıyordu. O eşiklerle gruplar ayrışmıyordu: +0,11 / +0,12 / −0,06. Açıklık için not: 4/8 eşikleri, iki seçeneğin sonuçları görüldükten sonra seçildi.

Bayrağın sınırı. Bayrak oynaklığı ölçüyor, manipülasyonu değil. Eylül 2026 fon soruşturmasında savcılığın tarih verdiği iki dönem var. Bu dönemlerde ilgili hisselerde devre kesici azalmış: GUNDG'de dönemden önceki 90 günde 11 gün, dönem içindeki 117 günde 2 gün. Destek Faktoring'de önce 10, dönem içindeki 48 günde 2. Kontrollü bir yükseliş sakin görünür. "Temiz" bu yüzden "sağlıklı" anlamına gelmez.

Buraya kadarki hacim analizi örtük bir varsayım taşıyordu: hacim, ilginin dürüst bir göstergesidir. Borsa İstanbul'da bu varsayım tartışmalı — hacim imal edilebiliyor. Büyük oyuncuların hareketlendirdiği bir tahtada işlem patlaması habere değil oyuna ait olabilir; tersine, gerçekten büyük bir sözleşme sessiz kalabilir.

Bu itiraz test edilebilir. VBTS verisi henüz çekilmediği için vekil ölçü kullanıldı: bildirimden önceki 90 günde limit yakını (|günlük getiri| ≥ %9) gün sayısı. Önce evrenin ne olduğuna bakalım:

Yani evren gerçekten spekülatif: bildirimlerin dörtte biri, son üç ayda en az beş kez limit yakını hareket etmiş tahtalardan geliyor. Şimdi asıl sınav — S ile hacim ilişkisi bu iki dünyada aynı mı?

İlişki temiz tahtalarda var, spekülatif tahtalarda yok — hatta işareti dönüyor. Temiz ve orta gruplarda katsayı neredeyse aynı (+0,083 ve +0,084); spekülatif grupta −0,039'a düşüyor. Ham korelasyon da aynı hikâyeyi anlatıyor: temizde +0,150 (p = 0,036), spekülatifte −0,054 (p = 0,58).

Bunun doğrudan sonucu Bulgu 4'ü değiştiriyor. Spekülatif tahta etkileşimi modele konduğunda S'nin ana etkisi anlamlı hâle geliyor:

Havuzlanmış modelde S'nin t değeri +1,05 idi; spekülatif tahtalar ayrıştırılınca +2,35'e çıkıyor. Etkileşim teriminin kendisi p = 0,13 ile eşiği geçmiyor (spekülatif grupta yalnız 108 gözlem ve 30 hisse var), ama alt grup tablosuyla birlikte okunduğunda desen net: spekülatif tahtaların gürültüsü, gerçek bir ilişkiyi havuzlanmış tahminde boğuyordu.

Neden boğuyor, onu da ölçebiliyoruz. Spekülatif tahtalarda taban hacim zaten şişkin olduğu için bildirim göreli olarak daha az fark yaratıyor: temiz tahtada bildirim hacmi %58,3 artırıyor, spekülatif tahtada %31,5. Sıra korelasyonu bunu doğruluyor (ρ = −0,126, p = 0,009).

Bulgu 11 — “Büyük haber daha çok fiyatlanmıyor” GÜNCEL ÖLÇÜYLE AYAKTA

Aynı itirazın ikinci yarısı — iyi sözleşme yapan şirketlerin gerektiği ölçüde fiyatlanmaması — doğrudan sınanabilir. Skoru yüksek bildirimler, skoru düşük olanlardan daha güçlü bir getiri tepkisi alıyor mu? Tepki, eşit ağırlıklı BIST'e karşı piyasa modeliyle 3 günlük anormal getiri; t değerleri hisse bazında kümelenmiş.

Hiçbiri sıfırdan istatistiksel olarak ayrılmıyor. CAR'ı doğrudan skora bağlayan regresyonda eğim skor puanı başına +0,18 puan, t = +0,57 (p = 0,57). Yani cirosunun yarısı kadar iş alan bir şirket ile %1'i kadar iş alan şirket, ölçülebilir biçimde farklı bir fiyat tepkisi almıyor.

İlk ölçümde (β = 1, XU100 farkı) sayılar S ≥ 3 için +%1,18 (t = 1,57), S < 1 için +%0,79 (t = 1,95) idi; sonuç değişmedi. S < 1 grubunun 182'den 65'e küçülmesi, tabanın %0,25'e inmesiyle skorların yukarı kaymasından. Pozitif oranlarda küçük bir fark var ve yön doğru, ama bu farkın kendisi de anlamlı değil. Skorun bir getiri tahmini olarak kurulmamasının gerekçesi buradan daha net görülemezdi.

Bulgu 12 — Oynak tahta: daha çok hareket, ve yönü aşağı SONUÇ DEĞİŞTİ

Güncel ölçüyle yeniden sınama (23.09.2026). Bu bulgunun ilk sürümü vekil ölçüyle kurulmuştu ve “spekülatif tahta çok daha fazla hareket ediyor ama rastgele yönde” diyordu. Gerçek devre kesici kayıtları ve güncel tepki ölçüsüyle ilk yarısı ayakta kaldı, ikinci yarısı kalmadı:

Temiz tahtalarda (devre kesici ≤ 4 gün, VBTS yok; n = 216) ortalama 3 günlük tepki +%1,49, tedbirli tahtalarda (devre kesici > 8 gün ya da yürürlükte VBTS; n = 181) −%1,06. Ortalama mutlak hareket ise %3,57'den %5,99'a çıkıyor. Yani tedbirli tahtalar hem daha çok hareket ediyor hem de bildirimden sonra eşit ağırlıklı piyasanın gerisinde kalıyor.

İki sağlamlık sınavı yapıldı. Kriz hariç: Eylül 2026 fon krizi penceresindeki bildirimler (t0 ≥ 08.09.2026) çıkarıldığında katsayı −0,31 puan/gün, t = −2,82. Kriz sonucu üretmiyor; bu pencerede 3 günlük tepkisi oluşmuş yalnız 5 bildirim var. Skor kontrolü: skor modele eklendiğinde devre kesici katsayısı −0,30, t = −2,30; skorun kendi katsayısı ise sıfır (t = +0,27). Etki bildirimin büyüklüğünden değil, tahtadan geliyor.

Yorumu ihtiyatlı olmalı. Veri neden aşağı olduğunu söylemiyor: oynatılmış bir dönemin ardından gelen geri dönüş, tahtaya yeni giren alıcının azalması ya da sık devre kesici gören hisselerin başka bir ortak özelliği olabilir. Bu bir manipülasyon kanıtı değil. Vekil ölçünün bu yönü neden görmediği de açık bir soru: vekil “|getiri| ≥ %9 olan gün” sayıyordu, devre kesici ise Borsa İstanbul'un kendi tetik kurallarına bağlı; ikisi aynı günleri yakalamıyor.

Ürün karşılığı: bu bulgu tahta bayrağını daha da önemli kılıyor, ama bir tahmin aracına dönüştürmüyor. Kartta tedbirli tahta için yazan cümle — “fiyat hareketi bu haberle ilgili olmayabilir” — bulguyla uyumlu ve tahmin içermiyor. Tahtayı skora sokmak ya da “tedbirli = düşer” demek, bir ortalamayı tekil bir bildirime yüklemek olurdu: tedbirli grubun 181 bildiriminin 81'inde (%45) tepki yine pozitif.

V · SONUÇLAR

Veriden çıkan beş öneri ve akıbetleri

VI · SINIRLAR

Bu notun kendi zayıf noktaları

• Örneklem küçük ve tek rejimli. 613 bildirim, 12 ay, tek bir piyasa rejimi, 70–111 küme. Bulgu 4'ün sonuçsuz kalmasının başlıca nedeni bu; daha uzun bir arşivle aynı analiz farklı sonuç verebilir.
• Hacim ölçüsü tek bir tanıma dayanıyor. AV'nin taban penceresi, logaritmik dönüşümü ve olay penceresi makul ama seçilmiş kararlar. Alternatif tanımlar (turnover, ölçeklenmiş hacim, piyasa hacmiyle düzeltilmiş hacim) denenmedi.
• Tahta ölçüsü vekilden gerçek kayda geçti ve bir sonuç değişti. Bulgu 10–12 ilk olarak “önceki 90 günde |getiri| ≥ %9 olan gün sayısı” vekiliyle kurulmuştu. Borsa İstanbul'un devre kesici ve VBTS kayıtlarıyla yeniden koşulduğunda Bulgu 10 güçlendi, Bulgu 11 değişmedi, Bulgu 12'nin “yön yok” yarısı çöktü. İlk sürümdeki “sonuçların yönü değil, eşikleri değişebilir” öngörüsü bu yüzden yanlış çıktı.
• Tahta eşikleri sonuç görüldükten sonra seçildi. 4/8 devre kesici günü eşikleri, 2/6 ile karşılaştırıldıktan sonra benimsendi (Bulgu 10). Bulgu 12'nin regresyonları eşik kullanmıyor (sürekli değişken), ama grup ortalamaları kullanıyor.
• Bulgu 12'nin mekanizması bilinmiyor. Tedbirli tahtadaki negatif ortalama tepki geri dönüş, alıcı azlığı ya da gözlenmeyen bir ortak özellik olabilir; veri bunları ayırt edemiyor.
• Spekülatif alt grup küçük. Bulgu 10'un etkileşim terimi 108 gözlem ve 30 hisseye dayanıyor; p = 0,13 ile eşiği geçmiyor. Alt grup tablosuyla birlikte desen ikna edici, ama tek başına etkileşim katsayısı kanıt sayılmamalı.
• Örneklem bir fon dönemini kapsıyor. 2026-09-16 Pusula/Tera krizi robustluk sınavıyla dışlandı ve sonuç değişmedi; ancak fon kaynaklı akımlar 12 ayın tamamına yayılmışsa dışlanacak bir “pencere” yoktur — bu, bu örneklemle ayrıştırılamaz.
• Nedensellik iddiası yok. Bulgu 2'deki bildirim öncesi hacim artışı sızıntı, beklenti ya da karşı tarafın kendi duyurusu olabilir; elimizdeki veri ayrım yapamaz.
• Bildirim sıklığı bir şirket özelliği. Bulgu 7'deki ilişki sektör, likidite ve piyasa değeri gibi gözlenmeyen şirket özellikleriyle karışık olabilir; hisse sabit etkileriyle ayrıştırılmadı.
• Çıkarım doğruluğu %100 değil. Elle etiketlenmiş 50 bildirimlik altın kümede çıkarımın 47'si tam doğru (%94), 2'si kısmi, 1'i yanlış; skor 49/50'de elle etiketle birebir aynı. Üç sapmanın üçünde de kapı doğru davrandı ve tek skor sapması güvenli yöndeydi.
• “Benzer bildirim” tanımı bir karar, ölçüm değil. Modül C'nin akran grubu aynı skor kademesi ve aynı tahta; hücre 20 gözlemin altına düşerse yalnız kademeye geriliyor. Sektör ya da büyüklük bandı denenmedi.
• p değerleri normal yaklaşımıyla. scipy bağımlılık değil; n > 400 ve serbestlik derecesi yüksek olduğundan fark ihmal edilebilir, ama her tabloda n basılıyor ki kontrol edilebilsin.

VII · YENİDEN ÜRETİLEBİLİRLİK

Betikler repoda, açık veri kopyası henüz yok

Bu nottaki istatistikler üç betikten çıkıyor; hiçbiri veritabanına yazmıyor ve hiçbiri ücretli çağrı yapmıyor:

Dürüst sınır: betikler şu an projenin veritabanına bağlanıyor. Türetilmiş tabloların (ham KAP metni hariç) açık bir kopyası yayımlanana kadar bu sayıları dışarıdan yeniden üretmek mümkün değil.

Skorun kendisi src/kap_radar/skor.py içinde saf fonksiyon olarak duruyor: aynı girdi her koşuda aynı çıktıyı verir, LLM kanaati içermez. Her skorun yanında çıkarımın yapıldığı ham cümle alıntısıyla saklanır ve arayüzde gösterilir; tek tıkla KAP'taki orijinal bildirime gidilip sayı doğrulanabilir.

Veri hattının kaynakları: KAP bildirim API'si (613 bildirim, 935 finansal rapor), TCMB günlük kur arşivi (5.610 satır), yfinance günlük kapanış ve hacim (27.607 satır, 111 hisse + XU100).